Thầy thuốc Trịnh Ngọc Trúc và nguồn gốc Bình Vị Nam

Báo Hà Nội mới: Thầy thuốc Trịnh Ngọc Trúc – Cha đẻ của những bài thuốc cho người nghèo

19/10/2026
Biên tập viên

Thầy thuốc Trịnh Ngọc Trúc – “Cha đẻ của những bài thuốc cho người nghèo”

Năm 2004, Báo Hà Nội Mới, số 12661 ngày 14/5/2004, đăng bài viết về Dược sĩ Trịnh Ngọc Trúc, khi đó là Chủ nhiệm Khoa Dược Bệnh viện 354. Bài báo gọi ông bằng một cách nói gần gũi: “Cha đẻ của những bài thuốc cho người nghèo”, ghi nhận quá trình nhiều năm ông nghiên cứu các bài thuốc từ nguồn dược liệu trong nước, trong đó có Bình Vị Nam (BIVINA) dành cho bệnh lý dạ dày – tá tràng.

Hơn 20 năm sau thời điểm bài báo được xuất bản, đây vẫn là một tư liệu đáng chú ý khi tìm hiểu về Thầy thuốc ưu tú Trịnh Ngọc Trúc, Bệnh viện 354 và nguồn gốc của Bình Vị Nam.

Từ người dược sĩ quân đội đến hướng nghiên cứu thuốc Nam

Theo bài viết của Báo Hà Nội Mới năm 2004, ông Trịnh Ngọc Trúc sinh năm 1946 tại Yên Định, Thanh Hóa và theo học ngành Dược từ năm 1967. Trong quá trình làm chuyên môn, ông dành nhiều sự quan tâm cho nguồn dược liệu trong nước và các phương pháp điều trị dựa trên y học cổ truyền.

Một trong những vấn đề ông tập trung nghiên cứu là bệnh viêm loét dạ dày – tá tràng. Đây cũng là hướng nghiên cứu dẫn tới sự hình thành và hoàn thiện Bình Vị Nam trong những năm sau đó.

Khi công tác tại Bệnh viện 354, ông vừa đảm nhiệm công việc quản lý tại Khoa Dược, vừa tiếp tục nghiên cứu chuyên môn. Báo Hà Nội Mới cho biết đồng nghiệp tại bệnh viện đã dùng cách gọi “Cha đẻ của những bài thuốc cho người nghèo” để nói về sự quan tâm của ông tới những phương thuốc sử dụng nguyên liệu trong nước, với mong muốn giảm bớt chi phí cho người bệnh.

Quá trình nghiên cứu Bình Vị Nam tại Bệnh viện 354

Bình Vị Nam không xuất hiện từ một sản phẩm thương mại có sẵn mà gắn với quá trình nghiên cứu chuyên môn trong nhiều năm.

Theo tư liệu của Báo Hà Nội Mới, đến năm 1991, Dược sĩ Trịnh Ngọc Trúc triển khai đề tài nghiên cứu bào chế viên Bình Vị Nam dành cho viêm loét dạ dày – hành tá tràng.

Các tài liệu hiện được lưu giữ trên website Bình Vị Nam cũng cho biết trước khi về Bệnh viện 354, ông đã quan tâm đến việc sử dụng cây thuốc Nam trong quá trình công tác; sau khi chuyển về Bệnh viện 354 năm 1988, việc nghiên cứu và hoàn thiện Bình Vị Nam tiếp tục được tập trung phát triển.

Đây là một trong những dấu mốc quan trọng giúp giải thích mối liên hệ lịch sử giữa ba tên gọi thường được người sử dụng tìm kiếm hiện nay:

Trịnh Ngọc Trúc – Bệnh viện 354 – Bình Vị Nam.

Bằng sáng chế Bình Vị Nam năm 1994

Một dấu mốc quan trọng của quá trình nghiên cứu là năm 1994, Bình Vị Nam được cấp Bằng độc quyền sáng chế số 180 theo Quyết định số 192/QĐSC ngày 07/05/1994 của Cục Sở hữu Công nghiệp Việt Nam.

Báo Hà Nội Mới năm 2004 cũng nhắc tới việc Bình Vị Nam, tên được sử dụng trong tư liệu thời kỳ đó là BIVINA, đã được cấp bằng sáng chế và xác định Dược sĩ Trịnh Ngọc Trúc là tác giả của công trình.

Bằng sáng chế năm 1994 là một trong những tài liệu lịch sử quan trọng nhất trong quá trình hình thành Bình Vị Nam và cũng là cơ sở để nhận diện nguồn gốc của sản phẩm qua các giai đoạn phát triển sau này.

Những kết quả được Báo Hà Nội Mới ghi nhận năm 2004

Trong bài báo xuất bản năm 2004, tác giả Vân Anh dẫn lại những kết quả nghiên cứu và đánh giá chuyên môn liên quan tới Bình Vị Nam tại thời điểm đó.

Bài báo đề cập mức 81,8% trong kết quả đánh giá trị liệu và các số liệu quan sát qua nội soi đối với những trường hợp được nghiên cứu. Bài cũng dẫn báo cáo khoa học của Võ Minh Đạo và Lê Kinh Doanh cùng nghiên cứu của Trung tâm Kiểm nghiệm Cục Quân y về viên Bình Vị Nam.

Các số liệu này cần được hiểu đúng là kết quả được bài báo năm 2004 dẫn lại từ những nghiên cứu và tư liệu của giai đoạn trước đó, không phải một nghiên cứu mới về sản phẩm Bình Vị Nam TNT đang lưu hành hiện nay và cũng không phải cam kết về hiệu quả đối với mọi người sử dụng.

Cách trình bày này giúp bảo tồn giá trị của tài liệu lịch sử đồng thời tránh nhầm lẫn giữa Bình Vị Nam trong giai đoạn nghiên cứu và sử dụng tại Bệnh viện 354 với sản phẩm ở các giai đoạn phát triển sau này.

Từ nghiên cứu đến sản xuất và ứng dụng

Theo Báo Hà Nội Mới, tháng 2/1996, Hội đồng nghiệm thu Bộ Quốc phòng đưa BIVINA vào sản xuất, ứng dụng; bài báo cũng cho biết đến năm 1999, sản phẩm được Bộ Y tế cho phép lưu hành trên toàn quốc.

Bài viết năm 2004 còn dẫn ý kiến của Giám đốc Bệnh viện 354 thời điểm đó về quá trình sử dụng Bình Vị Nam cho người bệnh và ý nghĩa của việc sử dụng một sản phẩm nghiên cứu từ nguồn nguyên liệu trong nước.

Nhìn từ góc độ lịch sử, đây là giai đoạn Bình Vị Nam gắn trực tiếp với quá trình nghiên cứu, ứng dụng và sản xuất tại Bệnh viện Quân đội 354, nơi Dược sĩ Trịnh Ngọc Trúc giữ cương vị Chủ nhiệm Khoa Dược.

Không chỉ có Bình Vị Nam

Tiêu đề “Cha đẻ của những bài thuốc cho người nghèo” của Báo Hà Nội Mới không chỉ nói riêng về Bình Vị Nam.

Bài báo cho biết bên cạnh nghiên cứu về bệnh dạ dày, Dược sĩ Trịnh Ngọc Trúc còn tham gia nghiên cứu những bài thuốc khác trong quá trình công tác chuyên môn. Ở tuổi 58 vào thời điểm bài báo được viết, ông vẫn tiếp tục hoạt động nghiên cứu khoa học.

Điều này cũng lý giải vì sao bài báo năm 2004 dành phần đáng kể để nói về quan điểm của ông: khai thác nguồn dược liệu trong nước và hướng nghiên cứu tới những phương pháp có khả năng giảm chi phí cho người bệnh.

Bình Vị Nam sau thời kỳ công tác tại Bệnh viện 354

Sau giai đoạn nghiên cứu và phát triển tại Bệnh viện 354, TTƯT Trịnh Ngọc Trúc tiếp tục phát triển Bình Vị Nam.

Theo thông tin hiện được công bố trên website Bình Vị Nam, Cơ sở sản xuất thuốc Y học cổ truyền TNT được hình thành từ năm 2004. Qua các giai đoạn tiếp theo, Bình Vị Nam được tiếp tục hoàn thiện và hiện có sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Bình Vị Nam TNT, chịu trách nhiệm chất lượng và phân phối bởi Cơ sở thuốc YHCT TNT – HKD Trịnh Ngọc Trúc; sản phẩm được hợp tác sản xuất tại Công ty Cổ phần Dược phẩm QĐ Meliphar.

Bình Vị Nam TNT hiện nay và Bình Vị Nam từng được sản xuất, sử dụng tại Bệnh viện 354 là hai sản phẩm ở những giai đoạn và hình thức đăng ký khác nhau. Điểm liên hệ lịch sử nằm ở quá trình nghiên cứu và phát triển Bình Vị Nam của TTƯT Trịnh Ngọc Trúc.

Giá trị của bài báo Hà Nội Mới năm 2004

Đối với lịch sử Bình Vị Nam, bài viết của Báo Hà Nội Mới có giá trị đặc biệt bởi nó được xuất bản từ 14/5/2004, khi Dược sĩ Trịnh Ngọc Trúc vẫn đang được giới thiệu trong vai trò Chủ nhiệm Khoa Dược Bệnh viện 354.

Bài báo ghi lại nhiều thông tin quan trọng về:

  • quá trình Dược sĩ Trịnh Ngọc Trúc nghiên cứu Đông dược;
  • đề tài nghiên cứu Bình Vị Nam;
  • Bằng sáng chế được cấp năm 1994;
  • quá trình ứng dụng Bình Vị Nam;
  • những kết quả nghiên cứu được ghi nhận ở thời điểm đó;
  • và quan điểm sử dụng nguồn dược liệu trong nước nhằm giảm chi phí cho người bệnh.

Do đó, thay vì chỉ là một bài báo cũ, tư liệu này góp phần giúp người đọc ngày nay hiểu rõ hơn nguồn gốc Bình Vị Nam và vai trò của Thầy thuốc ưu tú Trịnh Ngọc Trúc trong quá trình nghiên cứu, hình thành và phát triển Sản phẩm.

Tư liệu gốc

Nguồn: Báo Hà Nội Mới, số 12661, ngày 14/5/2004.
Bài viết: Cha đẻ của những bài thuốc cho người nghèo.
Tác giả: Vân Anh

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Bình Vị Nam TNT không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.